24 Mayıs 2007 tarihinde, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Kıbrıs Türk İnşaat Müteahhitleri Birliği arasında imzalanan protokol ile; inşaat sektöründe çalışacak yabancı uyruklu işçilerin izinlendirilme işlemleri, istihdam başvuruları, ön izin işlemleri ile çalışma izni uzatma başvurularının Kıbrıs Türk İnşaat Müteahhitleri Birliği aracılığı ile yapılması ve ilgili evrakların Bakanlığa bağlı Çalışma İzin Merkezi’ne sunulması kararı alınmıştır.
ÇSGB- Kıbrıs Türk Esnaf ve Zanaatkarlar Odası Protokolü
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, 2 Ekim 2007 tarihinde, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti çalışma yaşamında işgücünün niteliğini geliştirmek amacıyla Kıbrıs Türk Esnaf ve Zanaatkarlar Odası ile işbirliği protokolü imzalamıştır. Protokol ile ulusal ve uluslararası meslek standartlarının yeterlilik esaslarının belirlenmesi , ölçme, değerlendirme, belgelendirme veya sertifikalandırmaya ilişkin faaliyetlerin yürütülmesi hedeflenmiş, KKTC çalışma yaşamında belgeli yaşamı zorunlu kılmak amacıyla kayıt ve izin işlemlerinde meslek sertifikası istenmesi kararlaştırılmıştır.
KKTC- TC Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, LAÜ ve YOL-İŞ / İNTES Protokolü
İnşaat sektörü, yoğun işgücü kullanımı ile ekonomik yapı içinde önemli bir yere sahiptir. İnşaat sektörünün GSMH'daki direkt ve endirekt payı toplamı önemli seviyelere ulaşmaktadır.
İnşaat sektörünün de en önemli sorunu, nitelikli işgücü ihtiyacının karşılanmasında yaşanan güçlüktür. Bu ihtiyaç, gerek konuyla ilgili eğitimin yeterli olmaması gerekse halihazırda sürdürülen mesleki eğitimin, iş yaşamının ihtiyaçlarını karşılayamamasından kaynaklanmaktadır.
Türkiye’de inşaat sektörünün sosyal tarafları bu problemin çözümü için bir araya gelmiş ve “
Bu programın önemli bir boyutu da mesleki yeterliliğe sahip insangücü yetiştirmede sadece inşaat sektöründe değil aynı zamanda KKTC’nin acil olarak ihtiyaç duyduğu teknisyen ve ara eleman ihtiyacını karşılayacak olmasıdır.
Bu çerçevede, kısa vadede eğitim süreçleri ve işbirliği Türkiye’de konuyla ilgili
2.
TÜRKİYE EĞİTİM ŞANTİYESİ’Nİ KURAN
SOSYAL TARAFLAR
İNTES Türkiye İnşaat Sanayicileri İşveren Sendikası
:
Ülkemiz inşaat sektörünün önde gelen 130 inşaat sanayicisini bünyesinde bulunduran bir sivil toplum kuruluşudur. İNTES, Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu TİSK’e üyedir.
Türkiye’de, inşaat sektöründe toplu iş sözleşmesi yapma yetkisini haiz tek işçi sendikasıdır. İnşaat sektöründe sendikalı işçilerin % 23.50 si Yol-İş’e üyedir. YOL-İŞ Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu TÜRK-İŞ’e üyedir.
Türkiye Eğitim Şantiyesi, işveren ve işçi sendikalarının birlikte yürüteceği bir proje olarak Türkiye’de ilk ve tek örnektir.
Zira, İNTES ve YOL-İŞ, Türkiye Eğitim Şantiyesi’nin yapım aşamasında hiçbir devlet katkısı ve kâr amacı olmaksızın önemli bir sorunun çözümünde güç birliği yapmaktadırlar.
İNTES’in bağlı olduğu, Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu ile YOL-İŞ sendikasının bağlı olduğu Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu’ndan alınan destek; oluşturulacak modelin ulusal ve uluslararası istihdam ve eğitim sistemiyle uyumunun sağlanması ve diğer sektörlere yaygınlaştırılması bakımından önemli görülmektedir.
3.
KKTC’DE
Lefke Avrupa Üniversitesi (LAÜ):
Kıbrıs Bilim Vakfına bağlı KKTC yüksek eğitim sektöründe faaliyette bulunan Ada’nın ve bölgenin AB eğitim ve kalite standartlarına uygun proje bazlı çalışabilen Türkiye’de ve yurtdışında önemli stratejik ortakları olan bir “prestij” üniversitesidir.
KKTC Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı:
Kuzey Kıbrıs Türk toplumunun
çalışma hayatı, sosyal güvenlik, istihdam ve sosyal politikalarını yönlendiren ve konuyla ilgili mevzuatların hazırlanma ve uygulamaya geçilmesindeki kamu görevini üstlenen Bakanlıktır.
Çalışma Bakanlığımız son dönemlerde “AB sosyal modeline” uygun bir çok istihdam projelerine imza atmaktadır.
4.
MESLEKİ VE TEKNİK EĞİTİM ŞANTİYESİ’NİN KURULMA NEDENLERİ
Başta inşaat sektörü olmak üzere diğer sektörlerde de nitelikli ve sertifikalı işgücü ihtiyacı, başlıca 4 ana nedenden kaynaklanmaktadır.
a. KKTC’inde İnşaat sektöründe ve genel anlamda diğer ekonomik sektörde mesleki eğitim almış sertifikalı teknisyen ve ara eleman ihtiyacı.
b. İnşaat Sektöründe, bakım onarım işleri ve diğer teknik iş ve servislerde kalite arayışı.
İnşaat işlerinin kalitesi tesadüfe bırakılamaz. İnşaatta kalite, iyi malzeme kullanımı ve güçlü bir mühendislik uygulamasına bağlıdır. Ancak daha önemlisi, bilinçli işgücünün üretim sürecinde bulunmasıdır. Bilinçli işgücü, malzemelerin bilinçsiz kullanılması ve ihmalin neden olduğu her türlü kaynak kaybının ve risklerin önlenmesi için önem taşımaktadır.
Ayrıca, İnşaat sonrası bakım onarım ve teknik ölçüde binaların ve işyeri ortamının fiziki bakımı ile teknik işlevin sürdürülebilirliğini sağlayacak kalitede teknisyen yetiştirilmesi gerekmektedir.
c. Yüksek İş Kazası
Oranları
Şantiyelerde, üretimin en önemli unsuru olan “insan” sağlığının korunması esastır. Ağır ve tehlikeli işler kategorisindeki inşaat işlerinde yaşanan iş kazaları;
Ø
Tüm iş kazalarının %10 ’ unu oluşturmakta,
Ø
%32 si
ölümle
sonuçlanmaktadır.
İş sağlığı ve güvenliği bilinci, nitelikli işgücünün en önemli unsurudur. Ancak nitelikli işgücü ile bu yüksek oranların önüne geçilerek, üretimde sıfır kaza hedefine ulaşılabilir.
d. Yurtiçi ve Yurtdışı İnşaat ve Teknik İşlerinde Sertifikasyon
KKTC’inde işgücünün niteliklerini belgeleyen bir sertifikasyon sistemi
bulunmamaktadır. Yurt dışı işlerde çalışacak işçiler için getirilen sertifika zorunluluğu, yurt içi işler için yeni bir uygulamadır. Sertifikasyon sisteminin eksikliği, kendi insanımızın istihdamının aleyhine sonuçlar doğurmaktadır.
Örneğin Türk İnşaat sektörü, dış pazarlarda da İrlanda, Güneydoğu Avrupa, Afganistan, Pakistan, İran, Sudan, Cezayir, Suriye, Rusya
gibi pek çok ülkeye önemli oranda hizmet ihraç etmekte ve yurtdışında da istihdam yaratmaktadır. Ancak pek çok ülke, yapımı üstlenilen işlerde sertifikalı, nitelikli işçi çalıştırma zorunluluğu getirmektedir. İnşaat sektörü bu nedenle yerli işgücüne yurtdışında istihdam yaratamamakta, bu da en nihayetinde ülke istihdamını olumsuz etkilemektedir.
Oysa sertifikalı işçilerimizin Türk ve yabancı firmalarda çalışma şansı artacaktır.
KKTC gerçeğinde ise dışarıdan gelen vasıfsız ve sertifikasız işgücü bir taraftan kaçak çalışmayı teşvik etmekte, diğer taraftan inşaat kalitesinin düşmesine neden olmaktadır.
İnşaat işlerinde ve genel onlamda mesleki eğitim ve teknisyenlerin sertifikalandırılması ile bir taraftan KKTC’de yüksek orandaki genç işsizlere iş bulunacak diğer taraftan içerideki girişimcilerin ve dışarıdan gelecek yatırımcıların sertifikalı eleman ihtiyacı karşılanacaktır. Bu çaba, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığımızın kayıtdışı istihdamla mücadelesine de katkıda bulunacaktır.
Ülkeden özellikle güneye ucuz işgücü olarak giden insanlarımızın ise daha fazla sömürülmesi engellenecektir.
e. İnşaat Sektöründe İşgücü Hareketi
İnşaat sektörünün istihdam yapısı, sirkülasyonu oldukça yüksek bir grafik sergilemektedir. Sektör, yoğun içeriden ve dışarıdan göçün yaşandığı ve genelde, kırsal kesimden kentsel bölgelere gelen ve genellikle tarım kökenli işgücü tarafından, kalıcı bir iş bulana kadar bir geçiş basamağı olarak algılanmaktadır.
Sektöre geçici olarak giren ve sektörden çıkan işgücü sayısı, diğer sektörlere oranla oldukça yüksek seviyededir.
Oysa, niteliği artan işgücü, uzmanlaştığı alanda kalıcılık sergileyecek ve sektör içinde kalmaya devam edecektir.
5.
MESLEKİ VE TEKNİK EĞİTİM ŞANTİYESİ’NİN AMAÇ VE HEDEFLERİ
Türkiye Eğitim Şantiyesi ile yapılacak ve sonrasında LAÜ bünyesinde kurulacak Kıbrıs eğitim Şantiyesi (KES)’in amacı “sektörün nitelikli işgücü ihtiyacını karşılamak” tır. Ancak, günümüzde, çalışanların niteliklerinin arttırılması yeterli değildir, kazanılan niteliklerin tanınması ve sertifikalandırılması gerekmektedir.
Bu nedenle, öncelikle, inşaat meslek standartları ve buna bağlı teknik eleman niteliği geliştirilecek ve standartlara
dayalı eğitim programları hazırlanacaktır. Eğitimler, LAÜ ile işbirliği içinde Meslek Standartları organizasyonu ve akreditasyon sistemi oluşturuluncaya
kadar uluslararası geçerliliği olan ve TES tarafından yürütülecekbir sistemle belgelendirilecektir.
Sistem, uluslararası geçerliliği olan bir sertifika sağlamak için, AB normlarında eğitim veren kuruluşlara akredite olacaktır.
Eğitim Şantiyesi’nin, sektöre kazandıracağı nitelikli işçi, üretimde verimliliğini arttırmak suretiyle KKTC GSMH’ine katkı sağlayacaktır. Nitelikli işçi, kayıtlı ekonomide kalacak, kayıt dışı ekonominin daralması yönünde olumlu sonuçlar elde edilecektir. Uzun vadede kayıt içinde sürekliliğinin sağlandığı ve ücret seviyesi yükselen işgücünün Sosyal Güvenlik primi ve gelir vergisi girdileri artacak, nihayetinde ekonomi olumlu olarak etkilenecektir.
Tüm iş piyasalarında olduğu gibi inşaat sektöründe ve genel anlamda teknisyen ve ara elemanda
yaşanan enformasyon eksikliğinin giderilmesi, konuyla ilgili alanda çalışmak ve bir meslek sahibi olmak isteyen işgücünün atıl kapasite olarak kalmamasına ve bir an önce istihdama dahil olmasına çalışılacaktır.
6.
MESLEKİ VE TEKNİK EĞİTİM ŞANTİYESİ’NİN HEDEF KİTLESİ VE
ETKİLERİ
Eğitim Şantiyesi, değişik mesleklerde teorik ve pratik eğitim sunabilecek şekilde, çok amaçlı olarak dizayn edilmiştir.
Eğitim ve belgelendirme sürecleri ve iş değerleme çalışmalarıyla
KKTC’de meslek standartlarının geliştirilmesine katkıda bulunulacaktır.
Eğitim Şantiyesi’nin hedef kitlesi:
·
İnşaat sektöründe hali hazırda çalışanlar,
·
İnşaat sektörüne yeni girecek olanlar,
·
Çeşitli sebeplerle alan/branş değiştirmek isteyenler,
·
Genel anlamda tüm sektörlerde bakım ve onarım uzmanı ile KKTC ekonomisinin ihtiyaç duyduğu tüm meslek dallarında teknisyen ve ara eleman olmak isteyenlerdir.
Eğitim verilecek mesleklerin belirlenmesinde, temel iki kriterimiz
bulunmaktadır:
Tüm inşaat işlerinde temel olan meslekler ile KKTC ekonomisinin ihtiyaç duyduğu meslek dalları,
10 ve 25 yıllık dönemde, yurt içi ve yurtdışı yatırım programlarında
ağırlık kazanacak projelerde, önce çalışabilecek ve ihtiyaç duyulacak spesifik kalifikasyonlarda eğitim verilmesi diğer kriterimizdir. Zira, bazı ustalık alanlarında, belli dönemlerde işgücü açığı söz konusu olabilmektedir.
Türkiye Eğitim Şantiyesi, KKTC’deki proje taraflarının işbirliğ ile teknolojik değişimler veya projelerin özelliklerine göre çalıştıkları alanda yaşanan ihtiyaç daralması nedeniyle istihdam edilebilirlikleri azalan işçilere kariyer değiştirme olanağı sunacaktır. Böylece, işgücünün istihdam edilebilirliği, teknolojik gelişimleri yakalama imkanı, yeni alanlarda
uzmanlaşabilmesi imkanı sağlanacaktır.
Kişiler, hayatlarının her döneminde, sektörle ilgili her alanda, eğitim hizmetlerinden yararlanabilecekler, Türkiye ve KKTC Eğitim Şantiyeleri, bu yolla yaşam boyu eğitim anlayışını gerçek anlamıyla hayata geçirecektir.
Eğitimine ihtiyaç duyulan meslekler, ağırlıklı olarak genel eğitim sisteminde eğitimi verilmeyen veya istenilen ölçü, kalite ve nitelikler piyasa ihtiyaç duyulan meslekler olarak, KKTC ekonomisinin
ihtiyacını karşılayacaktır.
KKTC İŞGÜCÜ PİYASALARININ VE SEKTÖRÜN İHTİYAÇ DUYDUĞU, EĞİTİMİNDE ÖNCELİKLE VERİLECEK MESLEKLER AŞAĞIDA YER ALMAKTADIR
.
1)
Beton -
Kalıp - Demir Ekibi
2)
Yalıtım Grubu
3)
Demiryolu Ray İşçi ve Ustası
4)
İş Güvenliği
ve Teknik Emniyet Elemanları