YABANCI UYRUKLUYUM, KKTC’DE ÇALIŞMAK İSTİYORUM. NE YAPMALIYIM?

 

 

1- İşvereninizin sizin adınıza ön izin alması gerekiyor.

Çalışma amacıyla Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne gelmeden önce işvereniniz tarafından Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na başvurulup adınıza Ön İzin alınması şarttır. İşvereniniz, ancak yurt dışında olmanız halinde sizin için Ön İzin başvurusunda bulunabilir.

 

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne Bakanlığın verdiği Ön İzin olmadan giriş yapan yabancı uyruklu kişiler hiçbir İŞSİZİM, NEREYE BAŞVURMALIYIM?

 

 Eğer işsizseniz, Çalışma Dairesi Lefkoşa Bölge Amirliği’nde bulunan   İstihdam Servisi’ne başvurarak,   işsizlik kaydınızı   yaptırabilir , bilgi formunuzu doldurarak , Çalışma Dairesi’nde çıkan, size uygun,   mevcut   münhalleri değerlendirebilirsiniz.

 

işyerinde istihdam edilemezler, bu kişiler için Çalışma İzni başvurusunda bulunulamaz ve bu kapsamda yapılmış başvurular kabul edilmez ve işleme konmaz.

 

Bir Ön İzin sahibi işçinin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne girişinden sonra Ön İznin verildiği işyerinde işe başlamaması halinde Ön İzni iptal olur ve çalışma izni başvuru hakkı düşer.

 

2- Pasaportla KKTC’ye giriş yapmalı ve giriş vizesi vurdurmalısınız.

Yabancıların Çalışma İzni Yasası   gereği, bir işverenin işyerinde veya işinde çalışacak yabancı uyruklu kişilerin Kuzey Kıbrıs Türk

Cumhuriyeti’ne pasaportları ile giriş yapmış olmaları ve giriş limanlarında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne giriş vizelerini vurdurmuş olmaları şarttır.

 

3- Ön izinle giriş yaptıktan sonra, çalışma izni   almalısınız.

 

KKTC’ye   çalışmak amacıyla gelmeniz halinde,   adınıza Ön İzin almış işvereninizin adaya giriş tarihinizden itibaren en geç 15 gün içerisinde Bakanlığın ilgili birimine başvurarak Çalışma İzni işlemlerinizi başlatması ve en geç 30 gün içerisinde tamamlaması gerekmektedir.

Bakanlıkça değerlendirilen Çalışma İzni başvurusunun uygun bulunması halinde size Çalışma İzni verilir. Bakanlıkça düzenlenecek Çalışma İzni   pasaportunuza işlenir.

 

 

ÇALIŞMA İZNİNİN SÜRESİ NE KADARDIR?

 

Çalışma İzni en az altı aylık ve en fazla bir yıllık süre için düzenlenir.

 

 

ÇALIŞMA İZNİMİN SÜRESİ DOLDUĞUNDA NE YAPMALIYIM?

 

Altı aylık veya bir yıllık kanuni çalışma süresinden sonra, aynı işyeri ve/veya işletmede, aynı işverenin işinde ve aynı meslekte çalışmaya devam etmeniz halinde   Çalışma İzninizin yenilenmesi gerekmektedir. Bunun için Çalışma İzin Merkezi’ne izin uzatma başvurusunda bulunulması şarttır. Çalışma İzni uzatma başvurusunda bulunulabilmesi için Çalışma İzni sahibi işçinin, süresi dolan 1 yıllık izin döneminin 135 günden fazla süresini yurt dışında geçirmemiş olması esastır.

 

Süresi sona eren Çalışma İzni’nin uzatılması için sürenin bitiminden itibaren en geç üç ay içinde uzatma başvurusunda bulunulması gerekir. Çalışma izninin bittiği tarihten geriye doğru en fazla iki aylık sürede olmak kaydıyla, izin süresi sona ermeden de uzatma başvurusu yapılabilir.

 

ÇALIŞMA İZNİ NEYE GÖRE VERİLİR?

 

Çalışma İzni, sizin için Çalışma İzni işlemlerini yapmış   işverenin işyerinde veya işinde, o işyerinin faaliyet sahası, ihtiyaç duyulan iş ve meslek dalları ve eleman ihtiyacı göz önüne alınarak verilir ve o işyerine mahsustur.

 

TEK BİR ÇALIŞMA İZNİ İLE, AYNI ANDA BAŞKA İŞYERLERİNDE DE ÇALIŞABİLİR MİYİM?

 

Çalışma İzni ile bir işyerinde çalışmakta iseniz izinde belirtilen işyerinden başka bir işyerinde veya işverenin yanında çalışamazsınız.

 

 

ÇALIŞMA İZNİ HANDİ DURUMLARDA GEÇERSİZ OLUR?

 

Çalışma İzninizin var olmasına rağmen;

 

 - İznin verildiği işe başlamamanız   halinde

 

- İşe   başladıktan sonra devam etmekte kusur işlemeniz halinde,

 

- Hizmet akdinin işveren veya sizin tarafınızdan feshedilmesi halinde,

Çalışma İzniniz geçersiz olur ve iptal edilmiş sayılır.

 

 

KKTC’DE ÇALIŞAN YABANCI UYRUKLULARIN DİKKAT ETMESİ GEREKEN HUSUSLAR NELERDİR?

 

• İşvereninizin Çalışma İzninizi alması için gerekli sürelerde başvuru yapmasını ve izin işlemlerini tamamlayıp, tamamlamadığını takip ediniz.

 

• Yasalarda belirtilen süreler sonunda işvereninizin Çalışma İzni işlemlerinizi tamamlamaması halinde çalışmaya devam etmeyiniz.

 

• Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde bulunduğunuz sürede geçerli bir giriş vizesi veya Çalışma İznine sahip olmaya dikkat ediniz.

 

• Çalışma İzni alınmış yabancı uyruklu işçilerin Çalışma İzninde belirtilen işte veya işyerinde, işverenin yanında ve belirtilen meslekte çalışması yasa gereğidir.

 

• Süresi sona eren Çalışma İzninizin aynı işyerinde veya işte çalışmaya devam etmeniz halinde üç ay içerisinde yenilenmesi gerekmektedir.

 

• Her ne şekilde olursa olsun iş ilişkinizin sona ermesi halinde Bakanlığa başvurup Çalşma İzninizi iptal ettirmemeniz halinde hakkınızda ceza işlem yapılabilir.

 

• Yukardaki hususların en az birinin varlığı halinde para cezasına maruz kalabilir ve/veya yasa dışı işçi durumuna düşebilirsiniz.

 

KKTC’DE YABANCI UYRUKLU ÇALIŞTIRMAK İSTEYEN İŞVERENLERİN   DİKKAT ETMESİ GEREKEN HUSUSLAR NELERDİR?

 

• Çalışma İzni alınması ile ilgili olarak yapılacak her türlü gider ve harç ödemeleri işveren tarafından karşılanır ve bu amaçla yapılan giderler ve harç ödemeleri için işverenleri tarafından işçilerin ücretlerinden kesininti yapılamayacağı gibi herhangi bir ödeme talebinde de bulunulamaz.

 

• İşyerinde veya işinde çalışma izni ile yabancı uyruklu işçi istihdam etme talebinde bulunan işverenler Bakanlığın onayı ile yurt dışından getirttikleri işçiler için gerekli çalışma iznini almak amacıyla Yabancıların Çalışma İzinleri Yasası ve Tüzüğünde öngörülen süreler içerisinde başvurmak ve gerekli izinleri almak zorundadırlar.

 

• Yabancı uyruklu işçilerinin kendi kusurları dışında İşverenlerinin yukarıda belirtilen yükümlülüğünü yerine getirmemesinden dolayı uğrayacakları her türlü maddi zarardan işverenleri sorumludur.

 

• Yabancı uyruklu işçiler Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde mevcut çalışma yasalarına göre çalıştırılırlar.

 

• Bakanlığımıza bağlı Çalışma İzni Merkezi’ne Çalışma İzinleri ile ilgili konularda, Çalışma Dairesi Müdürlüğü’ne İş Yasası kapsamındaki; ücret, çalışma saatleri, yıllık izin, haksız fesih vb. konularda, Sosyal Sigortalar Dairesi Müdürlüğü’ne Sosyal Sigortalar Yasası kapsamında sigorta yatırımlarınız konularında ve İhtiyat Sandığı Dairesi Müdürlüğü’ne İhtiyat Sandığı Yasası kapsamında ihtiyat sandığı yatırımlarınız konusunda bilgi ve şikayetleriniz için başvurabilirsiniz.

 

 

ASGARİ ÜCRET NEDİR? ŞU AN NE KADARDIR?

 

İşçilere normal bir çalışma günü karşılığı olarak ödenen ve işçi ile eşinin ve üç veya beş çocuğunun yeterli beslenme, sağlıklı konut, giyim, aydınlatma ve ısıtma, ulaşım, çağdaş düzeyde sağlık servisi, eğitim, kültür, dinlenme, eğlence ve benzeri temel gereksinmelerini geçerli fiyatlar üzerinden karşılamaya yetecek miktardır.

 

KKTC’de son asgari ücret, hükümet, işveren ve işçi kesimlerinin tesmilcilerinin oybirliğiyle, 1 Ekim 2009’da   1237 lira olarak belirlenmiştir.

 

ASGARİ ÜCRETİ KİM SAPTAR?

 

Asgari Ücret Saptama Komisyonu Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ nde yılda en az bir defa olmak üzere asgari ücreti saptar.

 

Bu Yasadaki kurallara bağlı olarak asgari ücretleri saptamakla görevli 15 üyeden kurulu bir “Asgari Ücret Saptama Komisyonu” kurulur. Asgari Ücret Saptama Komisyonu’ nun 5 üyesini, biri çalışma işlerinden sorumlu Bakan veya onun temsilcisi olmak kaydiyle Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu atar, 5 üyesini, bünyesinde en çok işçiyi temsil eden en üst derecedeki işçi sendikası değişik iş kollarından ve 5 üyesini de bünyesinde en çok işvereni temsil eden en üst derecedeki işveren sendikası değişik iş kollarından seçerler. Komisyon Başkanlığı’ nı çalışma işlerinden sorumlu Bakan veya onun temsilcisi yapar.

 

 

 

 

 

 

 

ÖZÜRLÜLERİ KORUMA REHABİLİTE VE İSTİHDAM YASASI KAPSAMINA KİMLER DAHİLDİR?

 

K.K.T.C. vatandaşları Çalışma Dairesi Özürlüler Birimi   tarafından , Hastahaneye sevk edilir, Sağlık Kurulu ve Değerlendirme Kurulu işlemleri tamamlanmış kişiler özür derecelerinin % 40 ve üzeri olması halinde Yasa kapsamına girer ve kayıt altına alınır.

 

ÖZÜRLÜLER BİRİMİ, ÖZÜRLÜ OLDUĞUNU BEYAN EDENLERİ HASTANEYE SEVK EDERKEN NE TÜR EVRAKLARA İHTİYAÇ DUYAR?

 

Mudavim (Devamlı Bakındığı) Doktorundan rahatsızlığını tarif eden bir ön raporla birlikte kimlik kartı ve bir adet vesikalık resim sunan vatandaşlarımızın sevk işlemleri Lefkoşa Merkez ve Bölge Amirliklerinden yapılabilmektedir.

 

ÖZÜRLÜ YARDIMI BAĞLANIRKEN HANGİ HUSUSLAR GÖZ ÖNÜNDE BULUNDURULUR?

 

Çalışma Dairesi, nakdi yardım bağlarken nakdi yardım bağlanacak özürlünün Sosyal Sigortalar Dairesinden, Hazine ve Muhasebe Dairesinden ve Sosyal Hizmetler Dairesinden herhangi bir ödenek alıp almadığını araştırır. Araştırma sonucunda yukarıdaki Dairelerden birinden geliri olan özürlüye bu gelirinin Çalışma Dairesinden alacağı nakdi yardımdan fazla olması halinde nakdi yardım bağlanmaz; az olması halinde ise Çalışma Dairesi kıstasına tamamlayan miktarda fark ödemesi yapılır.

KKTC Vatandaşı olmayanlara , Herhangi bir işle uğraşanlara   ve geliri olan özürlülere nakdi yardım bağlanmaz.

 

ÖZÜRLÜLERİN ALDIĞI   NAKDİ YARDIM HANGİ  HALLERDE DURDURULUR?

 

-          Çalışmaya başladıklarında,

 

-          Yurt dışında tatil amaçlı 1 aydan, tedavi ve rehabilite amaçlı 6 aydan fazla kalmaları halinde,

 

-          Yoklama Bildirgelerini Daireye ulaştırmamaları halinde,

 

-          Vefat etmeleri halinde,

 

-          Özür oranları % 40’ ın altına düşmesi halinde,

 

-          Başka bir Kurum ve Daireden Maaş almaya başlamaları halinde.

 

 SENDİKA NASIL KURULABİLİR?

 

Halen yürürlükte bulunan mevzuat uyarınca herhangi bir meslek veya işde çalışanların (İşkolu veya işyeri) sayısı 20 kişi veya daha fazla olduğu takdirde böyle bir sanaat veya iş ile ilgili bir sendikanın kuruluşu gerçekleşebilir ve buna bağlı olarak   Sendikalar Mukayyidliği’ne kayıt başvurusunda bulunulabilinir.

Sendikalar önceden izin almadan kurulur. Kuruldukları tarihten itibaren bir ay içerisinde Yasada öngörülen kurallar çerçevesinde kayıt başvurusunda bulunmak zorundadırlar. Bir aylık süre içerisinde kayıt başvurusunun yapılmaması halinde söz konusu sendika kendini feshetmekle yükümlüdür. Sendikanın kayıt başvurusu yapıldığı andan itibaren sendikalar tüzel kişilik kazanıp sendikal faaliyette bulunabilirler.

 

SENDİKAYA KİMLER ÜYE OLABİLİR?

 

Sendikanın kurulduğu iş veya meslekte çalışan (işyeri veya işkolu) ve 16 yaşını tamamlayan kişiler sendikaya üye olabilir. Bir sendika üyesinin sendika yönetim kurulu veya şube yönetim kuruluna üye olabilmesi için 21 yaşını tamamlaması gerekir.

 

TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ NEDİR?

 

Çalışanların işverenle olan ilişkilerinde ekonomik ve sosyal durumlarını korumak, geliştirmek ve düzeltmek amacıyla 42/96 Sayılı Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Referandum Yasası kuralları uyarınca seçtikleri sendikaları, federasyonları veya konfederasyonları kanalı ile veya işveren veya işverenin yetkili kılması halinde işveren sendikası arasında yapılan bir sözleşmedir.

 

 

KİMLER TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ KAPSAMINA GİRER?

 

Yürürlükteki mevzuat uyarınca kamu görevlileri ve kamu kesiminde çalışan öğretmenler dışında kalan tüm çalışan kesimler Toplu İş Sözleşmesi kapsamına girebilir ve seçtikleri sendikaları kanalı ile bu çerçevede işverenleri ile toplu iş sözleşmesi imzalayabilirler.

-          Toplu İş Sözleşmesi yazılı olarak yapılmadıkça geçerli olmaz.

-          Hizmet akitleri toplu iş sözleşmelerine aykırı olamaz. Hem toplu iş sözleşmesi hemde hizmet akdinin bulunduğu durumlarda çalışan lehine olan kurallar uygulanır.

-          Toplu İş Sözleşmelerinde yer alan hak ve yükümlülükler ilgili tüm taraflar açısından (Çalışan Sendika - İşveren) bağlayıcıdır.

-          Süresi sona eren toplu iş sözleşmelerinde yer alan çalışanların özlük hakları yenisi yürürlüğe girinceye kadar yürürlükte kalır.

-          Toplu iş sözleşmeleri bir yıldan az ve iki yıldan uzun süreli olamaz.

-          Toplu iş sözleşmesinden taraf sendikanın üyeleri yararlanır. Toplu iş sözleşmesine taraf olan sendikaya üye olmayanlar dayanışma aidatı ödeyerek toplu iş sözleşmesinden yararlanabilir.

 

TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ YAPMAYA YETKİLİ SENDİKA NASIL BELİRLENİR?

 

İşyerinde en çok üyeye sahip sendika toplu iş sözleşmesi yapmaya yetkilidir. İşyerinde birden fazla sendikanın bulunması ve toplu iş sözleşmesini imzalamak için yetki talep etmesi durumunda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Yasada   öngörülen kurallar çerçevesinde ve genellikle referandum yöntemi ile yetkili sendikayı belirlemektedir.

 

 

 GREV   HAKKI VE SENDİKAL HAKLAR NASIL DÜZENLENMİŞTİR?

 

13/71 Sayılı Sendikalar Yasası ve 42/96 Sayılı toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Referandum Yasası kuralları uyarınca “İşverenler, çalışanların çalıştırılmasını bir sendikaya girmesi veya sendikadan çıkması, grev eylemine katılması veya katılmaması koşuluna bağlayamaz” ve “bir çalışan, Sendikaya üye olması veya fiili çalışma saatleri dışında veya işverenin onayı ile fiili çalışma saatleri içinde sendika faaliyetlerine katılmasından dolayı cezalandırılamaz”; şeklindeki düzenlemeler ve yasal hükümlerle sendikal faaliyetler yasalarla güvence altına alınmıştır